K1 belgesi nedir? K1 belgesini kimler alır? K1 belgesinin şartları nedir?K1 belgesi, kamyon/kamyonet türü araç/araçlara sahip gerçek ve tüzel vergi mükelleflerinin ticari
maksatlı taşımacılık faaliyetlerine verilen yetki belgesidir. Bu belgede esas olan husus, taşıtların yapmış
olduğu taşımacılık faaliyetinin para kazanma amacıyla yapılıyor olmasıdır. Belge alacak olan kendine
çalışan nakliyeci-kamyoncu esnafı da olabilir, eşya/kargo taşımacılığında bulunmak üzere kurulmuş bir
şirket de olabilir. Ancak K1 belgesinin alınmasına yönelik ve gerçek ya da tüzel vergi mükelleflerine
göre farklılık gösteren şartlar mevcuttur.
a.) Gerçek vergi mükellefleri yani şahıs firmalarının en az 25 ton taşıma kapasitesine sahip
araç/araçlarının olması, diğer bir anlatımla sahip olunan aracın/araçların istiap hadlerinin toplamının
25 ton olmasıdır.
b.) Tüzel kişiler yani limited şirketi, kollektif şirketi, anonim şirketi veya kooperatiflerin en az 75
ton taşıma kapasitesine sahip araç/araçlara sahip olması şarttır.
K1 belgesine ilişkin bir örnekleme yaparak çok sık rastlanan bir uygulama hatasına da dikkat
çekmek isteriz. Karayolu Taşıma Yönetmeliği esasları kapsamında yapılan denetimlerde en çok
26/a bendine muhalefetten dolayı idari para cezası uygulandığına şahit oluyoruz. Örneğin:
Ortaklarının benzer olması nedeniyle organik bağı bulunan grup şirketleri vardır. Çoğu kez taşıtların
kullanımı esnasında a firmasının ya da b firmasının malı olduğuna bakılmaksızın, a firmasının
aracıyla b firmasının malı taşınır. Halbuki yasa nezdinde farklı vergi ve ticaret sicili olan her şirket
kendi başına ele alınır. Böylelikle a firması ve ona ait araçlar ayrı, b firması ve araçları da ayrı
değerlendirilmeli ve birbirinden bağımsız belgelendirilmelidir. Denetimlerde araç ve firma bilgilerine
bakılıyor hatta sürücü de dahil, daha sonra araçta taşınan malın irsaliyesi kontrol ediliyor. Eğer ki,
a firması aracında b firmasının malını taşıyorsa ve K1 belgesi yoksa, K1 belgesi olmadan
taşımacılık faaliyetinde bulunduğuna hükmedilerek ceza uygulanıyor. Bu örnekleme
de K1 ve K2 belgesi arasındaki farkı da anlamış oluyoruz.
K1 Yetki Belgesinin tanımı, başvuranlarda ve araçlarda aranan şartlar
K1 Yetki belgesi, ticari amaçla yurtiçi eşya taşımacılığı yapacak, gerçek ve tüzel vergi
mükelleflerine verilen belge türüdür.
K1 türü yetki belgesinin şartları:
a) K1 yetki belgesi için başvuran gerçek kişilerin, ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş eşya taşımaya
mahsus özmal taşıtlarla en az 25 ton taşıma kapasitesine ve 10.000 Türk Lirası sermaye veya
işletme sermayesine sahip olmaları şarttır.
b) K1 yetki belgesi için başvuran kooperatifler dahil tüzel kişilerin, ticari olarak kayıt ve tescil
edilmiş eşya taşımaya mahsus özmal taşıtlarla en az 75 ton taşıma kapasitesine ve 10.000 Türk Lirası
sermaye veya işletme sermayesine sahip olmaları şarttır.
K1 yetki belgesi sahipleri, yalnız kendi adına kayıt ve tescil edilmiş özmal ticari taşıtları kullanabilirler.
K1 türü yetki belgesinin eki taşıt belgesine asgari kapasitenin dışında kaydedilecek taşıtlar için yaş
şartı aranmaz. K1 yetki belgesi için asgari kapasiteyi sağlayacak sayıda özmal taşıtların ilk başvuru
ve faaliyet süresince 20 yaşından büyük olmaması şarttır. Oto kurtarıcı, lastik tekerlekli vinç,
para/altın gibi değerli kağıt/maden taşıyan zırhlı ve benzeri özel amaçlı taşıtla/taşıtlarla K1 belgesi
almak isteyenlerden tonaj bakımından asgari kapasite şartı aranmaz. Bu şekilde K1 belgesi alan
kişilerin taşıt belgelerine başka cins taşıt kaydedilebilmesi için tonaj bakımından asgari kapasite
şartının sağlanması zorunludur. İl sınırları içinde toplam yüklü ağırlığı 3,5 tonu aşmayan kamyonet
türü araçlarla yapılacak olan ticari amaçlı taşımacılık faaliyetleri için K1 yetki belgesi almak isteyen
gerçek ve tüzel vergi mükelleflerinden tonaj yönünde asgari taşıma kapasitesi şartı aranmaz.
Bu konumda ki mükellefler için 31.12.2010 tarihine kadar, K1 belgesi bedeli %93 indirimli olup,
normal ücret olan 13.226,-TL yerine 926,-TL bedelle verilir. Azami yüklü ağırlığı 3,5 tonu aşmayan
kamyonet türü araçlarla il sınırları içinde yapılacak ticari amaçlı taşımacılık faaliyetlerine yönelik
denetimler 01.05.2010 itibariyle başlayacaktır.
K1 yetki belgesi sahipleri sözleşme yapmak suretiyle başka araçları kiralayamazlar, yetki
belgelerinin eki taşıt belgesine kendisine ait olmayan araçları ilave ettiremezler. K1 belgesi
beş yıl süreyle verilir, süre dolmadan altmış gün öncesinden ve tanınan son güne kadar yenileme
amacıyla başvuranlardan, k1 belgesinin o günkü bedelinin %15 i bedelle, yetki belgeleri yenilenir.
Tüzel kişiliği haiz K1 belgesi sahiplerinin, en az bir adet orta düzey yönetici türü mesleki yeterlilik
belgesine sahip olmaları veya bu nitelikleri haiz kişi veya kişileri istihdam etmeleri şarttır.
K1 belgesi kapsamında ki araçların taşımacılık faaliyetlerinde sürücüsünden SRC3/4 türü mesleki
yeterlilik belgesiyle, psikoteknik değerlendirme belgesine sahip olma şartı aranır.